De afgelopen jaren maakte de maatschappelijke dialoog een ware opmars als beleidsinstrument. Waar staan we nu? Op donderdag 24 november zochten we Bij EMMA naar antwoorden op die vraag vanuit verschillende perspectieven.

Jonneke Stans: terug naar 40 jaar geleden

De maatschappelijke dialoog raakte de afgelopen 10 jaar echt in zwang, maar deed in feite al meer dan 40 jaar geleden haar intrede met de Brede Maatschappelijke Discussie over Kernenergie. Jonneke Stans (partner bij EMMA) nam de aanwezigen mee van de jaren 70 naar vandaag de dag. Wat opvalt: het gezicht van de dialoog is door technologische ontwikkelingen compleet veranderd, maar de inhoudelijke uitdagingen zijn nauwelijks veranderd: discussies over het bestuurlijke commitment, kennisniveau van deelnemers en de onvoorspelbaarheid van het dialoogverloop zijn van alle tijden. Hier vind je haar volledige verhaal. 


Duco Bannink: bestuurskundig perspectief

Duco Bannink, Universitair Hoofddocent bestuurskunde aan de VU, verbond de maatschappelijke dialoog aan wat hij noemt de dubbele uitdaging. Deze uitdaging doet zich bij uitstek voor bij beleidsvraagstukken die inhoudelijk complex zijn en waarover allerlei conflicterende opvattingen en belangen in de samenleving leven. De maatschappelijke dialoog is daarmee zowel noodzakelijk als onmogelijk. De presentatie van Duco vind je hier terug. Voor achtergrond bij de dubbele uitdaging, lees dit artikel.

Ingrid Brummelman: blik in de keuken

Na de inleiding van Duco en Jonneke, was het tijd voor de praktijk. Ingrid Brummelman, directeur platform Onderwijs 2032, gaf de aanwezigen inzicht het proces en dagelijkse reilen en zeilen van de nationale dialoog over het onderwijs van de toekomst: Onderwijs2032. Centraal in haar verhaal stond de onvoorspelbaarheid van het dialoogproces, zowel wat betreft de onderwerpen die aan bod komen, als de actoren die zich roeren. Die onvoorspelbaarheid vraagt om flexibiliteit van de projectorganisatie, maar ook om bestuurders die durven mee te bewegen, en niet dogmatisch vasthouden aan een van tevoren vastgesteld proces of planning.


Liesbeth Levy: dialoog als ontmoeting

Bij LOKAAL houdt filosoof Liesbeth Levy zich bezig met de Rotterdamse G1000. Dit project richt zich erop om in tijden van grote (inter)nationale onrust de verbinding in de samenleving te vergroten door middel van dialoog. In Rotterdam wordt de dialoog dus niet ingezet als beleidsmiddel, maar is de dialoog een interventie in zichzelf. Een echte dialoog betekent in de eerste plaats dat je elkaar vragen stelt en echt naar elkaar luistert. Zo ontstaat de echte onmoeting tussen mensen en kan de dialoog het beleidsmiddel ontstijgen, benadrukte Liesbeth.

Lees dit artikel voor meer informatie over de manier waarop in Rotterdam de dialoog wordt ingezet om samenleving te versterken.

Download: Presentatie van Duco Bannink

Geschreven door

Reinout de Vries

partner en adviseur - energietransitie - participatie

Jonneke Stans

partner - altijd oog voor de praktijk - communicatiewetenschap

Jan Maessen

politicoloog - resultaatgedreven - partner EMMA

Inspiratie over Bestuur en Governance?

Ontvang een paar keer per jaar een inzicht, publicatie, of tip voor een bijeenkomst.