Kort na de geboorte van Miya van Lith gingen haar ouders uit elkaar. In twee huizen wonen gaf Miya een instabiele basis. Dat haar vader haar intimideerde en sloeg maakt haar nog onzekerder en angstiger dan ze al was. Na enkele diagnoses in haar jeugd vielen er kwartjes. We praten over haar leven bij het ministerie van VWS.

Mijn contactpersoon bij het ministerie brengt Miya en mij naar de negende etage, met vergezichten over Den Haag. Om het ijs te breken vraag ik Miya hoe ze haar kent. Het is even stil. Haar wangen kleuren wat rood en ze buigt haar hoofd. ‘Ze is mijn moeder.’

Kort na Miya’s geboorte zijn haar ouders uit elkaar gegaan. In de weekenden woonde ze bij haar moeder en doordeweeks bij haar vader. ‘Daar was ik niet blij mee en mijn moeder ook niet. Het voelde als instabiel. Mijn vader werd snel boos. Zo was hij een keer kwaad omdat ik de schoentjes van mijn Barbie was kwijtgeraakt. Sindsdien raakte ik elke keer als ik iets kwijt was in paniek.’

Met een nieuwe vriendin van haar vader kreeg Miya er een stiefmoeder bij. ‘Ik vond haar aardig. Maar ook zij liet zich door hem intimideren. Hij probeerde iedereen bang voor hem te maken. Bovendien was hij manipulatief. Zo vroeg hij me vaak: “Wie vind je liever, je moeder of mij?”’ Op haar negende sloot Miya zich eens op in haar kamer bij haar moeder. ‘Ik wilde echt niet naar mijn vader toe. Ik heb hard geprobeerd om voor elkaar te krijgen dat ik niet meer naar mijn vader toe hoefde.’

miya

‘Op school voelde ik me altijd buitengesloten. Andere kinderen vonden mij vreemd en pestten mij. Dat ik er bleek uitzag en vaak een loopneus had, maakt het nog erger. Ik was het zwarte schaap. Leraren grepen nauwelijks in. Een jongen in de klas had een keer naar me gespuugd en mijn etui gestolen. De leraar zei alleen maar “niet doen”, verder niks. Ik probeerde het gepest te negeren maar dat was moeilijk. Ik had het idee dat ik niet mijzelf mocht zijn.’

De kracht van contact 
Miya's verhaal verscheen in het boek 'De Kracht van contact', dat we op 25 juni 2019 presenteerden. Daarin lees je ook de andere verhalen die verschenen in onze reeks over eenzaamheid. Bekijk hier alle verhalen

Om over haar gevoelens te praten, ging Miya naar De Jutters, een zorginstelling voor kind- en jeugdpsychiatrie. Na een half jaar wilden haar hulpverleners een gesprek met haar vader. ‘Ze wilden dat ik zelf tegen hem zou zeggen dat ik hem niet meer wilde zien. Ik ging huilen en schreeuwen, ik was doodsbang. Toen ik uiteindelijk tegenover hem zat, lukte het me om het zonder emoties te zeggen. Mijn stiefmoeder moest huilen, maar mijn vader had een masker op en reageerde onderkoeld. Na die keer heb ik hem nooit meer gezien.’

In groep 4 zei een leraar tegen Miya’s moeder dat ze niet op een normale school thuishoorde. Miya was zeven toen ze werd getest. Daaruit kwamen de diagnoses PDD-NOS en Multiple Developmental Disorder (MCDD). MCDD maakt het reguleren van emoties en sociale interactie lastig. ‘Ik vond het toen wat vaag, maar ik was blij dat die leraar oog voor me had.’

Ik wilde me kunnen concentreren maar dat lukte niet met die herrie. Later kwam ik erachter dat ik prikkelgevoelig ben

‘Omdat ik slecht was in rekenen, kon ik niet naar de havo. Ik ging naar het vmbo-kader.’ Daar kwam Miya terecht in een klas met alleen maar kinderen met ADHD en autisme. Bovendien was ze het enige meisje. ‘In de klas was het hectisch, het was nooit stil. Ik wilde me kunnen concentreren maar dat lukte niet met die herrie. Later kwam ik erachter dat ik prikkelgevoelig ben. Geluiden komen hard bij me binnen. En ik ben snel geraakt als iemand iets vervelends doet of als er iets naars gebeurt.’

 

‘Ik heb geen vrienden. Blijkbaar gedraag ik me anders dan mensen verwachten, dat maakt me onzeker. Ik heb het gevoel dat ik steeds buiten de groep val.’ In haar vrije tijd zat Miya vooral achter de computer, online artikelen lezen en tekenen met online tekenprogramma’s. Verder besteedde ze tijd aan lezen en gamen. ‘Online had ik wel vrienden. Dat is anoniem, het voelt veiliger dan live contact.’

Tegen anderen die dit herkennen, zou ik willen zeggen: Wees jezelf en doe waar je jezelf prettig bij voelt. Jij bent de basis waar je de rest van je leven mee moet doen

Als overlevingsstrategie ging Miya zich onzichtbaar maken en zich terugtrekken. Dat kostte haar zoveel moeite dat ze uitviel. Het kostte haar maanden om weer op te krabbelen. Toen heeft ze alsnog vmbo-tl gedaan, dat is nu 3 jaar geleden.

Miya

‘Sindsdien doe ik niks. Ik heb rust nodig. Zodra ik te veel moet, raak ik gestrest. Ik maak me wel eens zorgen over de toekomst. Zonder vrienden is het eenzaam. Ik zou het fijn vinden om buiten school iets leuks te doen met gelijkgestemden.’

Op haar achttiende ging Miya wonen in een beschermd wonen project. De medewerkers waren sympathiek, maar ze vond de andere bewoners druk en kinderachtig. Onder haar woonde een meisje waarmee ze goed kon opschieten maar zij had problemen, wat communicatie lastig maakte. Sinds bijna twee maanden woont ze begeleid in Den Haag. ‘Hier is het gelukkig anders. De twee jongens en een meisje zijn meer van mijn niveau. Ik kook meestal voor mezelf. Een dag per week kook ik met een medewerker voor een klein groepje omdat ze me beter willen leren kennen. Alleen houd ik er niet van om in een groep te eten. Dat associeer ik met de avonden bij mijn vader aan tafel. Er was vaak ruzie. Bij mijn moeder aten we meestal lekker op de bank.’

Ik maak me wel eens zorgen over de toekomst. Zonder vrienden is het eenzaam

‘Mijn moeder heeft me altijd gesteund, ze is een goede moeder. Als kind vond ik weleens dat ze te veel prioriteit gaf aan het helpen van andere mensen. Ze bedoelt het goed maar ik had daar als kind soms last van.’ Miya heeft nog steeds een goede band met haar moeder. Samen volgen ze sinds kort theaterles in Den Haag. ‘Dat is geweldig. Als ik een rol speel, voel ik me zelfverzekerd. Het liefst speel ik een karakter dat niet op het mijne lijkt, bijvoorbeeld een slechterik. Ik leer er veel van. Zo gaat improviseren me steeds beter af. Daardoor durf ik nu in het echte leven ook spontaner te zijn.’

‘Ik ben trots op waar ik nu sta. Ik trek me niet meer zo snel iets aan van wat anderen van mij denken. Vroeger was ik altijd bezig met of de ander mij aardig vindt. Nu kan ik denken, “Boeien, dan is hij of zij mijn tijd niet waard”. Ik durf meer te laten zien wie ik ben, ook via kleding en make-up. Tegen anderen die dit herkennen, zou ik willen zeggen: “Wees jezelf en doe waar je jezelf prettig bij voelt. Jij bent de basis waar je de rest van je leven mee moet doen.”’

+++

Dit artikel is onderdeel van een serie over eenzaamheid. De komende maanden laat EMMA zien hoe eenzaamheid mensen raakt. Met vlogs, blogs en reportages.

Bekijk hier alle verhalen

Geschreven door

Marianne Lourens

gedreven (eind)redacteur - punctuele projectleider - mensgericht

Inspiratie over Zorg en Samenleven?

Ontvang een paar keer per jaar een inzicht, publicatie, of tip voor een bijeenkomst.